Magistrale lokalne

  25 lipiec 2010
Oceń ten artykuł
(1 głos)

Omówione poniżej trzy rodzaje magistral, swoje działanie opierają na zasadzie magistrali lokalnej (ang. local bus). W komputerach PC można się spotkać z trzema podstawowymi rodzajami magistral lokalnych:

  • VL-Bus (VESA local bus),
  • PCI,
  • AGP.

Magistrala VESA

Magistrala VESA (ang. Video Electronics Standards Association) Local Bus okazała się najpopularniejszym typem magistrali lokalnej stosowanym w okresie od sierpnia 1992 r., gdy miała swoją premierę, do 1994 r. Standard VL-Bus został opracowany przez komitet VESA, organizację non-profit założoną przez firmę NEC. Jej zadaniem było opracowywanie nowych standardów magistral i kart graficznych. Firma NEC dokonała większości prac nad standardem VL-Bus (który tak później został nazwany), a następnie, po utworzeniu organizacji VESA, przekazała jej nadzór nad dalszymi rozwojem projektu. Początkowo nowa magistrala lokalna była opracowywana z myślą o współpracy z kartami graficznymi. W tym okresie zwiększenie wydajności podsystemu graficznego dla firmy NEC było sprawą najważniejszą, mającą pomóc w osiągnięciu lepszych wyników sprzedaży wysokiej jakości monitorów i komputerów PC przez nią produkowanych. Około roku 1991 wydajność kart graficznych w większości systemów PC okazała się prawdziwym "wąskim gardłem".

Magistrala VL-Bus pozwala jednocześnie przesłać 32 bity danych, dzięki czemu możliwa jest komunikacja pomiędzy procesorem a kompatybilnym podsystemem graficznym lub dyskiem twardym odbywająca się przy wykorzystaniu pełnej 32-bitowej szyny danych procesora 486. Magistrala VL-Bus oferuje maksymalną przepustowość wynosząca 133 MB/s. Mówiąc inaczej, nowa magistrala jest wynikiem długiej drogi, jaką trzeba było przejść, aby wyeliminować poważniejsze "wąskie gardła" występujące w poprzednich typach magistral.

Niestety, magistrala VL-Bus nie okazała się rozwiązaniem, które na dłużej pozostanie w użyciu. Jej projekt był wyjątkowo prosty. Polegał na przeniesieniu schematu końcówek procesora 486 do gniazda rozszerzeń magistrali. Wynika z tego, że magistrala VL-Bus tak naprawdę jest magistralą procesora 486. Dzięki temu, koszt jej wykonania był niewielki. Nie były wymagane żadne dodatkowe chipsety lub interfejsy. Producent płyt głównych klasy 486 mógł w prosty i tani sposób dodawać do nich gniazda magistrali VL-Bus.

Wraz z wprowadzeniem różnych kart wyposażonych w układy elektroniczne wykorzystujących kondensatory i w efekcie wprowadzające pojemności do obwodów zaczęły się pojawiać zakłócenia związane z ich taktowaniem. Ze względu na to, że magistrala VL-Bus pracowała z częstotliwością magistrali procesora, pojawienie się kolejnego szybszego procesora wiązało się z przyspieszeniem jego magistrali, co sprawiało, że utrzymanie pełnej kompatybilności obu magistral było zadaniem trudnym do wykonania. Chociaż magistrala VL-Bus mogła być przystosowana do współpracy z innymi procesorami, takimi jak 386 lub nawet Pentium, to jednak została zaprojektowana z myślą o układzie 486 i z nim działała najlepiej. Wkrótce po wprowadzeniu na rynek nowej magistrali PCI, pomimo niskiej ceny magistrala VL-Bus bardzo szybko popadła w niełaskę. Nigdy nie została zastosowana w systemach opartych na procesorze Pentium, natomiast jej dalszy rozwój był niewielki lub nawet żaden.

Magistrala PCI

Na początku roku 1992 firma Intel wyszła z inicjatywą utworzenia kolejnej organizacji zrzeszającej przedstawicieli przemysłu komputerowego. Nowa organizacja miała podobne założenia jak komitet VESA, ale dotyczyły one magistrali PCI. Powstanie organizacji PCI-SIG (ang. PCI Special Interest Group) wynikało z potrzeby opracowania nowej magistrali, która będzie pozbawiona wad swoich poprzedników ISA i EISA.

Odkąd w czerwcu 1992 r. pojawiła się specyfikacja standardu PCI w wersji 1.0, opracowano jej kilka aktualizacji. Umieszczenie kolejnej magistrali PCI pomiędzy procesorem a magistralą I/O wpłynęło na zmianę standardowej architektury magistral systemowych komputera PC, która wynikała z zastosowania mostków. Zamiast podłączać nową magistralę, charakteryzującą się, podobnie jak magistrala VL-Bus, specyficznymi wartościami taktowania, bezpośrednio do magistrali procesora, został opracowany zestaw nowych kontrolerów rozszerzających możliwości magistrali PCI.

Magistrala PCI pomija zwykłą magistralę I/O, natomiast w celu zwiększenia własnej częstotliwości pracy i pełnego wykorzystania możliwości magistrali danych procesora komunikuje się z magistralą systemową. Systemy wyposażone w magistralę PCI pojawiły się w połowie 1993 r. i od tego czasu stanowią jeden z filarów komputera osobistego.

Zazwyczaj magistrala PCI taktowana zegarem 33 MHz przesyła jednocześnie 32 bity danych. Oferuje przepustowość wynoszącą 133 MB/s.

Aktualnie 64-bitowa wersja magistrali PCI taktowana zegarem 66 lub 133 MHz jest stosowana tylko w serwerach lub bardziej zaawansowanych stacjach roboczych. Magistrala PCI charakteryzująca się zwiększoną wydajnością, może pracować z szybkością oferowaną przez magistralę procesora, ale nie oznacza to, że ją zastąpi. Obecność obu magistral pozwala przykładowo na to, aby procesor w czasie, gdy magistrala PCI jest zajęta przesyłaniem danych pomiędzy innymi komponentami systemu, mógł przetwarzać dane znajdujące się w zewnętrznej pamięci podręcznej. Jest to jedna z podstawowych zalet wynikających z zastosowania magistrali PCI.

W specyfikacji standardu PCI określono trzy różne konfiguracje gniazd, z których każde zostało przewidziane do zastosowania w systemie dysponującym określonymi parametrami zasilania. W każdym wariancie uwzględniono zarówno wersję 32-bitową, jak i dłuższą 64-bitową. Pierwszy wariant konfiguracji dotyczy gniazda zasilanego napięciem 5 V przeznaczonym dla komputerów stacjonarnych, drugi gniazda zasilanego napięciem 3,3 V i stosowanym w komputerach przenośnych, natomiast trzeci ma charakter uniwersalny przystosowany do współpracy z systemami obu typów. Gniazda PCI w wersji 64-bitowej zasilanej napięciem 5 V oraz w wersji uniwersalnej spotykane są głównie na płytach głównych serwerów.

Kolejna znacząca korzyść wynikająca z zastosowania magistrali PCI jest związana z tym, że posłużyła za wzorzec przy opracowywaniu specyfikacji Intel PnP. W związku z tym, karty PCI są pozbawione zworek i przełączników, a ich konfiguracja jest wykonywana za pomocą oprogramowania. Prawdziwe systemy PnP potrafią dokonać automatycznej konfiguracji zainstalowanych kart. W przypadku komputerów pozbawionych funkcji PnP i wyposażonych w karty ISA, w celu ustawienia ich parametrów konieczne jest zastosowanie programu, który zazwyczaj stanowi część narzędzia konfiguracyjnego CMOS. Pod koniec roku 1995, większość systemów kompatybilnych z komputerem IBM PC była wyposażona w BIOS PnP pozwalający na automatyczną konfiguracją urządzeń PnP.

Magistrala PCI Express

W 2001 r. grupa firm działających pod nazwą Arapahoe Work Group (wśród których główną rolę odgrywała firma Intel) opracowała wstępną wersję specyfikacji bardzo szybkiej magistrali o nazwie kodowej 3GIO (ang. third-generation I/O). W sierpniu 2001 r. organizacja PCI-SIG (ang. PCI Special Interest Group) wyraziła zgodę na przejęcie, nadzorowanie i promowanie specyfikacji dotyczącej architektury 3GIO, która miała zastąpić standard PCI. W kwietniu 2002 r. ukończono wstępną wersję 1.0 specyfikacji 3GIO i zmieniono jej nazwę na PCI Express.

Pierwotna nazwa kodowa specyfikacji 3GIO nowej magistrali wynikała stąd, że początkowo miała ona być dodatkiem do już istniejących magistrali ISA/AT-Bus (pierwsza generacja) i PCI (druga generacja), a ostatecznie miałaby je zastąpić. W trakcie projektowania dwóch pierwszych generacji architektur magistral stosowanych w komputerach PC określono czas ich żywotności na okres od 10 do 15 lat. Po przejęciu przez organizację PCI-SIG specyfikacji nowej magistrali PCI Express zostanie ona przygotowana do tego, aby stać się dominującą na rynku architekturą, która będzie w stanie spełnić wymagania związane z coraz większą przepustowością i pozostanie obecna w komputerach PC przez następne 10-15 lat.

Do podstawowych właściwości magistrali PCI Express należy zaliczyć:

  • kompatybilność z już istniejącymi wersjami standardu PCI oraz sterownikami urządzeń,
  • możliwość współpracy z różnymi fizycznymi nośnikami danych (miedzianymi, optycznymi) pozwalająca na implementacją przyszłych układów taktujących,
  • jak największa przepustowość (w przeliczeniu na jedną końcówkę) pozwalająca na zastosowanie mniejszych formatów, obniżenie kosztów, uproszczenie budowy kart i ścieżek sygnałowych oraz wyeliminowanie problemów związanych z obniżoną integralnością sygnału,
  • wbudowany układ taktujący, który pozwala na prostszą w porównaniu z taktowaniem synchronicznym modyfikację częstotliwości (szybkości),
  • uproszczone zwiększanie przepustowości (pasma) wraz ze wzrostem częstotliwości i szerokości szyny,
  • zmniejszone opóźnienie mające szczególne znaczenie w przypadku aplikacji przesyłających obraz wideo w trybie strumieniowym wymagających izochronicznego przesyłania danych,
  • funkcje hot-plug i
  • hot-swap,
  • funkcje zarządzania energią.

Magistrala PCI Express jest kolejnym przykładem przejścia z interfejsów równoległych na szeregowe. W przypadku starszych architektur magistral stosowanych w komputerach PC opierano się na interfejsie równoległym, który charakteryzuje się tym, że wiele bitów jest jednocześnie przesyłanych przez kilka równoległych linii. Im więcej jednocześnie przesłanych bitów, tym większa przepustowość magistrali. Taktowanie wszystkich zrównoleglonych sygnałów musi być identyczne, co w przypadku coraz szybszych i dłuższych połączeń staje się coraz trudniejsze do wykonania.

Magistrala oparta na interfejsie szeregowym jest o wiele prostsza. Jej działanie polega na jednoczesnym przesłaniu za pomocą jednej linii 1 bitu. Operacja jest wykonywana ze znacznie większą szybkością, która jest niemożliwa do osiągnięcia w przypadku interfejsu równoległego. Dzięki szeregowemu przesyłaniu bitów, taktowanie kolejnych wartości lub długość magistrali nie mają już takiego znaczenia. Poprzez połączenie wielu linii szeregowych możliwe jest uzyskanie przepustowości, która w znaczący sposób przerasta możliwości typowych magistral równoległych.

PCI Express jest bardzo szybką magistralą szeregową, która dodatkowo jest kompatybilna wstecz ze sterownikami aktualnie stosowanej magistrali równoległej PCI. W przypadku magistrali PCI Express dane są przesyłane w trybie pełnego dupleksu (dane przesyłane jednocześnie jednokierunkowymi liniami) dwuparowymi kablami (zasilanymi różnymi napięciami) określanymi mianem torów. Tor oferuje początkową przepustowość 250 MB/s w każdym kierunku. Istnieje możliwość łączenia ze sobą kilku torów w grupy liczące 2, 4, 8, 16 lub 32. Przykładowo, konfiguracja o dużej wydajności licząca 8 torów umożliwia jednoczesne przesłanie w obu kierunkach danych odpowiadających maksymalnej przepustowości 2000 MB/s (w jedną stronę). Aby uzyskać taką przepustowość, wystarczy zaledwie 40 końcówek (32 dla danych i 8 sterujących). Magistrala PCI Express wykorzystuje opracowany przez firmę IBM schemat kodowania 8-bitów na 10-bitów. Umożliwia on przesyłanie sygnałów, które same określają taktowanie, dzięki czemu w przyszłości znacznie łatwiejsze będzie zwiększanie częstotliwości magistrali PCI Express. Początkowa wartość częstotliwości została ustalona na 2,5 GHz, ale w specyfikacji przewidziano jej zwiększenie w przyszłości do maksymalnie 10 GHz, co jest bliskie ograniczeniom technologii opartej na połączeniach wykonanych z miedzi. Wskutek połączenia możliwości zwiększania częstotliwości z użyciem maksymalnie 32 torów, magistrala PCI Express będzie w stanie osiągać w przyszłości przepustowość rzędu 32 GB/s.

Magistrala PCI Express jest projektowana jako uzupełnienie i ostatecznie następca aktualnie wykorzystywanych magistral stosowanych w komputerach PC. Jej użycie nie ograniczy się tylko do roli dodatku do magistrali PCI (i ostatecznie następcy), ale również zastąpi obecnie wykorzystywane interfejsy Intel Hub lub AMD Hypertransport łączące elementy składowe chipsetu płyty głównej. Ponadto magistrala PCI Express zastąpi interfejsy graficzne takie jak AGP i będzie pełnić funkcję magistrali współpracującej z innymi interfejsami takimi jak Serial ATA, USB 2.0, 1394b (FireWire lub iLink) oraz Gigabit Ethernet.

Magistrala AGP (Accelerated Graphics Port)

Firma Intel opracowała magistralę AGP jako rozwiązanie przeznaczone do współpracy z bardzo szybkimi kartami graficznymi. Magistrala AGP wzorowana jest na magistrali PCI, ale zawiera kilka dodatków i ulepszeń. Ponadto, pod względem budowy, zastosowanej elektroniki i logicznej architektury jest zupełnie niezależna od magistrali PCI. Gniazdo AGP jest podobne do gniazda PCI, ale jest również wyposażone w dodatkowe końcówki. Poza tym gniazdo AGP inaczej jest usytuowane na płycie głównej. W przeciwieństwie do magistrali PCI, która zawiera kilka gniazd, magistrala AGP dysponuje tylko jednym bardzo wydajnym gniazdem umożliwiającym instalację wyłącznie karty graficznej. Ograniczenie to wynika z faktu, że w systemie może być zainstalowana tylko jedna taka karta. W lipcu 1996 r. firma Intel opracowała pierwszą wersję specyfikacji AGP 1.0, w której określiła magistralę pracującą z częstotliwością 66 MHz i dysponującą trybem x1 i x2. Magistrala AGP była zasilana napięciem 3,3 V. W maju 1998 r. pojawiła się wersja 2.0, w której dodano możliwość pracy magistrali w trybie x4 zasilanej napięciem 1,5 V.

W sierpniu 1998 r. została opracowana nowsza wersja specyfikacji AGP Pro 1.0, a następnie dokonano jej modyfikacji i w kwietniu 1999 r. pojawiła się wersja 1.1a. Nowa wersja specyfikacji definiuje trochę dłuższe gniazdo poszerzone o dodatkowe końcówki zasilające umieszczone po obu jej końcach. Ich zadanie polegało na obsłudze większych i szybszych kart AGP zużywających od ponad 25 do maksymalnie 110 W energii. Karty AGP Pro najprawdopodobniej będą wykorzystywane w zaawansowanych stacjach graficznych i raczej nie będą stosowane w typowych komputerach PC. Niezależnie od tego, gniazda AGP Pro są kompatybilne wstecz, co oznacza, że umożliwiają instalację standardowych kart AGP. W związku z tym kilku producentów płyt głównych wyposaża swoje najnowsze modele zamiast gniazd AGP x4 w gniazda AGP Pro. Ze względu na to, że gniazda AGP Pro są dłuższe, instalowane w nich karty AGP x1/x2 mogą być nieprawidłowo zamonkowane, co w efekcie może doprowadzić do ich uszkodzenia. Z tego też powodu niektórzy producenci płyt głównych umieszczają z tylnej strony gniazda AGP Pro osłonę, która powinna być zdejmowana tylko wtedy, gdy zaistnieje potrzeba instalacji karty AGP Pro.

Najnowsza wersja 3.0 specyfikacji standardu AGP przeznaczonego dla komputerów PC określa tryb AGP x8. AGP x8 pozwala na osiągnięcie przepustowości 2133 MB/s, która dwukrotnie przewyższa możliwości trybu AGP x4. Specyfikacja AGP x8 po raz pierwszy została oficjalnie zaprezentowana w listopadzie 2000 r.

AGP jest bardzo szybką magistralą pracującą z częstotliwością 66 MHz (dokładnie 66,66 MHz), czyli dwukrotnie wyższą niż w przypadku magistrali PCI. Magistrala AGP oferująca tryb podstawowy x1 w ciągu jednego cyklu wykonuje pojedynczą operację przesłania danych. Szerokość magistrali AGP wynosząca 32-bity (4 bajty) i częstotliwość 66 MHz (66 miliony razy na sekundę) pozwala na przesyłanie danych przy przepustowości około 266 MB/s! W oryginalnej wersji specyfikacji standardu AGP określono również tryb x2, który charakteryzuje się tym, że w każdym cyklu są wykonywane dwie operacje przesłania danych, co odpowiada przepustowości 533 MB/s. Początkowo większość pierwszych kart AGP pracowała tylko w trybie x1, ale dość szybko wiele firm rozpoczęło produkcję kart kompatybilnych z trybem x2. W nowszej specyfikacji AGP 2.0 dodano możliwość pracy w trybie x4, który pozwala na przesyłanie danych cztery razy w ciągu cyklu, co odpowiada przepustowości 1066 MB/s. Większość obecnie dostępnych kart AGP obsługuje tryb x4, który jest traktowany jako absolutne minimum. Ponieważ magistrala AGP działa niezależnie od magistrali PCI, dzięki zastosowaniu karty graficznej AGP magistrala PCI jest odciążona i efektywniej obsługuje inne urządzenia wejścia-wyjścia, takie jak kontrolery IDE/ATA lub SCSI, kontrolery USB, karty dźwiękowe itp.

Poza wyższą wydajnością kart graficznych, jednym z podstawowych powodów, dla których firma Intel opracowała standard AGP, było utworzenie bezpośredniego szybkiego połączenia karty graficznej z pamięcią RAM, które umożliwiłoby uzyskanie wystarczająco szybkiego i wydajnego podsystemu graficznego charakteryzującego się niższymi kosztami integracji. Magistrala AGP pozwala karcie graficznej na uzyskanie bezpośredniego dostępu do pamięci operacyjnej. Dzięki temu możliwe jest umieszczenie tańszych układów graficznych bezpośrednio na płycie głównej bez konieczności wyposażania ich w dodatkową pamięć RAM lub pozwolenie karcie AGP na korzystanie z podstawowej pamięci operacyjnej. Bardzo wydajne karty graficzne prawdopodobnie w dalszym ciągu będą wyposażane w coraz większą ilość bezpośrednio zintegrowanej pamięci, co ma szczególne znaczenie w przypadku wykorzystywania aplikacji przetwarzających grafikę trójwymiarową wymagających dużej wydajności.

Skomentuj

Popularne Artykuły

Pomagaj z nami

Warto zobaczyć

Reklama

Nowości

Bestsellery książkowe

  • Autor:
  • Cena:
  • Status:

Książka chwilowo niedostępna.

Szukaj

Newsletter

Kupuj najtaniej

Społeczność

 

Orgy
Orgy
Orgy
Blowjob
Creampie
Creampie
Orgy
Threesome
Threesome
Creampie
Anal